Nederland lijkt af te stevenen op een van de meest opvallende hitteperiodes van de afgelopen jaren. Meteorologen spreken over een krachtige hittekoepel boven grote delen van Europa: een hardnekkig hogedrukgebied dat warme lucht als het ware gevangen houdt. Daardoor kan de temperatuur dag na dag verder oplopen zonder dat koelere lucht de kans krijgt om binnen te stromen. In verschillende weermodellen worden voor het einde van de week temperaturen van 37 tot 39 graden genoemd, terwijl sommige extremere berekeningen lokaal zelfs de grens van 40 graden benaderen.
Wat deze situatie extra bijzonder maakt, is dat de hitte niet beperkt blijft tot Nederland. Ook Frankrijk, Spanje, België en delen van Duitsland krijgen te maken met uitzonderlijk hoge temperaturen. Nederland bevindt zich aan de noordrand van de heetste luchtmassa. Een kleine verandering in de windrichting kan daardoor een enorm verschil maken. Waar sommige gebieden mogelijk op 35 of 36 graden uitkomen, zouden delen van Brabant, Limburg en Gelderland richting de 39 graden kunnen gaan als de heetste lucht precies over het land trekt.
Hitterecord op komst?
Op de achtergrond speelt mogelijk ook El Niño een rol. De Wereld Meteorologische Organisatie meldde begin deze maand dat de kans op een El Niño in de komende maanden ongeveer 80 procent bedraagt. El Niño zorgt wereldwijd vaak voor hogere gemiddelde temperaturen en meer extreem weer. Voor Nederland is het effect minder direct dan in andere delen van de wereld, maar klimaatdeskundigen wijzen erop dat de kans op warme en droge periodes tijdens een El Niño-jaar wel iets groter kan worden.
Of deze hitteperiode uiteindelijk de geschiedenisboeken ingaat, hangt af van hoe hoog het kwik werkelijk stijgt. Het officiële Nederlandse hitterecord staat nog altijd op 40,7 graden, gemeten in Gilze-Rijen in 2019. Dat record lijkt voorlopig niet direct in gevaar, maar als de meest extreme scenario’s uitkomen, kan het op sommige plekken wel verrassend dichtbij komen. Zeker is in ieder geval dat een temperatuur van 38 tot 40 graden voor Nederland uitzonderlijk blijft en veel meer doet denken aan Zuid-Europa dan aan het traditionele Nederlandse zomerweer.