Een grap van Rafael van der Vaart tijdens een WK-uitzending blijft dagen later onderwerp van discussie. De oud-international maakte na het duel tussen Nederland en Japan een opmerking over een verdedigend moment van Micky van de Ven. “Ze lijken wel op elkaar natuurlijk, dus misschien dacht Van de Ven dat”, zei hij over Japanse spelers. De uitspraak leidde tot kritiek op sociale media en uiteindelijk bood Van der Vaart zijn excuses aan. “Ik begrijp dat sommige mensen mijn woorden kwetsend vonden. Dat betreur ik oprecht. Als ik hiermee mensen heb beledigd, bied ik mijn excuses aan. Dat was nooit mijn bedoeling.”
Terwijl de kritiek aanhield, kreeg Van der Vaart ook steun van presentatrice en radiomaker Mischa Blok. Blok heeft zelf een Indonesische moeder en een Nederlandse vader en zegt daarom de discussie vanuit meerdere perspectieven te bekijken. Ze liet weten weinig begrip te hebben voor de commotie die ontstond. “Heel veel Aziaten lijken ook wel op elkaar”, zei ze. Daarbij verwees ze naar haar ervaringen in Zuid-Korea. “Moet je voorstellen: dan ben ik met familie op een druk vliegveld bijvoorbeeld en we zijn elkaar cóntinu kwijt.” Volgens Blok heeft dat niets met racisme te maken, maar met uiterlijke kenmerken die veel voorkomen binnen bepaalde bevolkingsgroepen.
Niet iedereen begrijpt de ophef om Rafael van der Vaart, zoals Mischa Blok
Blok ging zelfs nog een stap verder in haar uitleg. “Iedereen heeft zwart haar, iedereen is even groot, iedereen heeft bruine ogen en een beetje dezelfde bouw.” Ze erkende dat vaak wordt gezegd dat Aziaten hetzelfde denken over westerlingen, maar vindt dat geen gelijkwaardige vergelijking. “Dan wordt er gezegd dat Aziaten dat ook vinden van westerlingen, maar kijk eens om je heen: er is zóveel variatie. Je hebt blond haar, je hebt bruin haar.” Haar opmerkingen zorgden op hun beurt weer voor nieuwe kritiek en verhitte discussies online.
Volgens Mischa Blok is het publieke debat inmiddels doorgeslagen. Ze wees erop dat ze na eerdere uitspraken over hetzelfde onderwerp veel negatieve reacties kreeg. “Dan krijg je haat uit je eigen gemeenschap en dan ben ik de fascist. Daar ben ik wel een beetje klaar mee. Bij alles wat je zegt, ben je een fascist.” Daarmee lijkt de discussie allang niet meer alleen over de grap van Van der Vaart te gaan. Wat begon als een opmerking tijdens een voetbalanalyse is uitgegroeid tot een bredere discussie over humor, stereotypen en de vraag waar de grens ligt tussen een grap en een kwetsende uitspraak.