In Zweden is ophef ontstaan over een nieuwe wet die het mogelijk maakt om verblijfsvergunningen in te trekken van asielzoekers en andere migranten die zich volgens de overheid schuldig maken aan “slecht gedrag”. Het Zweedse parlement heeft ingestemd met de maatregel, die niet alleen geldt voor toekomstige asielzoekers maar in sommige gevallen ook gevolgen kan hebben voor mensen die al langere tijd in het land wonen. De regering noemt onder meer criminaliteit, belastingontduiking, onbetaalde schulden en banden met extremistische organisaties als voorbeelden van gedrag dat gevolgen kan hebben voor een verblijfsstatus.
Mensenrechtenorganisaties maken zich grote zorgen over de nieuwe wet. Volgens critici is onvoldoende duidelijk omschreven welk gedrag precies kan leiden tot het verliezen van een verblijfsvergunning. Daardoor zouden migranten niet goed weten waar zij aan toe zijn. Organisaties vrezen bovendien dat mensen met een tijdelijke verblijfsstatus anders worden behandeld dan Zweedse staatsburgers, omdat dezelfde overtredingen voor hen veel zwaardere gevolgen kunnen hebben.
Ophef in Zweden over nieuwe wet: ‘Verblijfsvergunning intrekken bij slecht gedrag’
De wet maakt deel uit van een bredere koerswijziging in het Zweedse migratiebeleid. Tegelijkertijd heeft het parlement ook ingestemd met regels die ambtenaren in bepaalde gevallen verplichten om vermoedens van illegaal verblijf te melden bij de autoriteiten. Tegenstanders waarschuwen dat hierdoor mensen zonder geldige verblijfsstatus mogelijk contact met overheidsinstanties gaan vermijden uit angst om ontdekt te worden. Dat zou volgens hen gevolgen kunnen hebben voor bijvoorbeeld onderwijs, gezondheidszorg en andere belangrijke voorzieningen.
De discussie komt op een moment waarop Zweden al jaren worstelt met vraagstukken rond integratie, migratie en criminaliteit. Vooral het toenemende bendegeweld in sommige stadswijken heeft geleid tot politieke druk om strenger op te treden. Voorstanders van de nieuwe wet vinden dat van nieuwkomers mag worden verwacht dat zij zich aan de regels houden, terwijl tegenstanders vrezen dat de maatregel te ver gaat en fundamentele rechtsbeginselen onder druk zet. De komende tijd wordt onderzocht of de wet mogelijk in strijd is met internationale mensenrechtenverdragen.